Tezy ogólne
Katecheta staje się, dzięki misji kanonicznej, publicznym apostołem słowa Bożego i wypełnia posłannictwo Kościoła. Prowadzi ono do rozwoju Kościoła i umocnienia Go mocą Ewangelii. Katecheta jest nauczycielem, wychowawcą i świadkiem wiary. Powinien być otwarty na wszelkie dobro, wierny Magisterium Kościoła w prawdach wiary i moralności. W szkolnym nauczaniu religii katecheta powinien realizować program zatwierdzony przez biskupa diecezji. Treścią katechezy powinno być Objawienie Boże (prawdy o Bogu, o Jego zamiarach względem ludzi i świata, oraz prawda o człowieku).
Osoba katechety spełnia niezastąpioną rolę w przekazie wiedzy i wiary. Katecheta powinien głosić Chrystusa nie tylko werbalnie, ale świadectwem swego życia - zachowując jednoznaczną postawę moralną. Zadaniem katechety jest przekazanie tej prawdy, że Bóg pojednał świat ze sobą w Jezusie Chrystusie i nam zlecił posługę jednania. Katecheta powinien realnie patrzeć na pomoce katechetyczne w kontekście pomocy do innych przedmiotów i uwzględniać specyfikę katechezy. Katecheta powinien posługiwać się zarówno bogatymi, jak i ubogimi środkami. Doskonalić się do spełniania funkcji, która powinna być miejscem jego własnego uświęcenia.
Formacja permanentna katechetów
Po uzyskaniu koniecznych kwalifikacji do nauczania religii w szkołach, katecheta uczestniczy w stałej formacji rozłożonej w czasie przez wszystkie lata aktywności katechetycznej (kan. 780, KPK). Celem formacji jest kształtowanie osobowości katechety oraz rozwijanie pedagogicznych i katechetycznych umiejętności. Podobnie dzieje się w innych dziedzinach edukacji i specjalizacji zawodowej.
Zgodnie ze statusem zawodowym, katecheta jest pracownikiem skierowanym przez Kościół do pracy w instytucji państwowej. Katechizowanie nie jest zatem wolontariatem ani czynem społecznym. Również znowelizowana Karta Nauczyciela, dając uprawnienia pracownicze, stawia wymagania, których spełnienie zapewnia pracę i awans zawodowy. Wymaga tego powaga funkcji i wyzwania, jakie w sobie zawiera. Sprostanie wyzwaniu przynosi radość i daje satysfakcję osobistą i zawodową. Doskonałości od swoich uczniów wymaga Chrystus (por. Mt 5,48).
Na formację pedagogiczno-katechetyczną i duchową nauczyciela religii - katechety trzeba spojrzeć komplementarnie, nie tylko pod kątem jego rozwoju profesjonalnego, lecz i osobowościowego. Celem jego pracy nie jest jedynie przekazanie wiedzy i umiejętności technicznych obrzędowo-kultycznych, lecz przekazanie uczniom wiary katolickiej i wprowadzenie ich do życia w wierze (modlitwa prywatna, liturgiczna, praktyki religijne, życie według chrześcijańskich zasad moralnych itp.).
Odpowiedzialni za stałą formację katechetów
Pierwszym i głównym odpowiedzialnym za własną formację jest sam katecheta, wierny swemu powołaniu i swojemu posłannictwu. Natomiast na terenie własnej diecezji - odpowiedzialnym jest biskup diecezjalny (pomocą służy zespół odpowiedzialny za formację pedagogiczno-katechetyczną Wydziału Duszpasterstwa Dzieci i Młodzieży).
Organizacja i środki formacji katechetów
Formacja katechetów odbywa się na kilku poziomach:
poziom parafialny - spotkania pod przewodnictwem księdza proboszcza lub wyznaczonego zastępcy powinny odbywać się raz w miesiącu,
poziom rejonowy - spotkania pedagogiczno-katechetyczne i skupienia odbywają się wg. ustalonego kalendarza spotkań,
poziom ogólnodiecezjalny - odprawa katechetyczna, konkursy, sympozja.
Szkoła miejscem ewangelizacji uczniów, nauczycieli, rodziców
Katecheza w szkole powinna prowadzić uczniów do modlitwy i życia sakramentalnego oraz włączać ich w życie parafii. Katecheta poza tym głównym zadaniem powinien:
uwzględniać wiedzę przyswajaną przez uczniów na innych przedmiotach,
uczestniczyć w radach pedagogicznych i w spotkaniach z rodzicami organizowanych przez szkołę, np. w wywiadówkach,
włączać się programowo w obchody świąt patriotycznych, szkolnych i kościelnych - zarówno w szkole jak i poza nią,
troszczyć się o dzieci z rodzin dysfunkcyjnych, a wszystkich uczniów wychowywać nie tylko do radzenia sobie w życiu, ale do życia w społeczeństwie i dla społeczeństwa,
dostrzegać w pracy katechetyczno-wychowawczej zagrożenia płynące z łatwego dostępu w szkole do narkotyków oraz z uzależniania się uczniów od nikotyny i alkoholu. Ku wolności wyswobodził nas Chrystus, dlatego wolność i odpowiedzialność należy do istotnych wartości chrześcijańskich przekazywanych na katechezie,
zwracać uwagę na savoire vivre w zachowaniu swoim i uczniów, aby pociągać ich do Boga również kulturą bycia.
Ksiądz w szkole to nie tylko katecheta, ale i duszpasterz, organizujący i uczestniczący w konkursach, wycieczkach, pielgrzymkach, kółkach zainteresowań - to dobry organizator pracy zespołowej.
Parafia a katecheza szkolna
Parafia jest:
miejscem spotkania z Bogiem na wspólnej modlitwie w sakramentach świętych i w Słowie Bożym,
środowiskiem kształtującym wiarę i umożliwiającym jej wspólnotowe przeżywanie,
miejscem doświadczenia wiary i jej znaczenia dla własnego życia,
miejscem przeżywania radości, siły i nadziei, którą daje życie we wspólnocie religijnej,
duchową wspólnotą towarzyszącą wiernym zarówno na terenie parafii jak i poza nią.
Za katechezę odpowiada ksiądz proboszcz tej parafii, na terenie której znajduje się szkoła. Katecheta powinien uczestniczyć w spotkaniach katechetyczno-duszpasterskich z proboszczem. Między katechetą, a proboszczem powinna istnieć ścisła współpraca dotycząca:
przygotowania uczniów do udziału w liturgii w nabożeństwach i w śpiewie,
organizacji rekolekcji wielkopostnych (od bieżącego roku szkolnego termin rekolekcji dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych ustalają księża proboszczowe w porozumieniu z dyrektorami szkół),
katechezy sakramentalnej, przygotowującej ucznia do konkretnego sakramentu,
zainteresowania uczniów zespołami i ruchami, istniejącymi w parafii.
Gdy chodzi o rolę rodziny w procesie katechizacji, katecheta powinien:
podkreślać autorytet rodziców, wartość rodziny, znaczenie dobrych tradycji rodzinnych,
uświadamiać, że rodzina jest Kościołem Domowym (Familiaris Consortio 21),
szukać kontaktu z rodzicami, szczególnie w sytuacjach trudnych materialnie i duchowo szukać pomocy u księdza proboszcza, w Caritas i w innych instytucjach kościelnych,
dostrzegać przejawiającą się czasami bezradność rodziców w kwestiach religijnych oraz moralnych i w miarę możliwości udzielać im pomocy
uwrażliwiać uczniów, że mogą być pomocą swoim rodzicom.